O ekonomii społecznej najłatwiej opowiadać hasłami: włączenie społeczne, reintegracja zawodowa, podmiot ekonomii społecznej. Problem w tym, że po takim zdaniu nikt nie wie, o czym właściwie była mowa. Dlatego przy serii „Społeczna Równowaga” dla Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie odwróciliśmy kolejność: zamiast tłumaczyć pojęcie, posadziliśmy przy mikrofonie ludzi, którzy takie podmioty prowadzą na co dzień.
Powstało sześć odcinków – łącznie ponad dwie godziny rozmów o tym, jak założyć podmiot ekonomii społecznej, jak prowadzić fundację artystyczną, jak działa przedsiębiorstwo społeczne w obszarze zdrowia psychicznego dzieci i jak wygląda kombinat kilku podmiotów w jednym mieście.
Co było w zamówieniu
Seria była jedną z czterech części przetargu – wzięliśmy ją razem z portfolio trzydziestu podkarpackich podmiotów ekonomii społecznej. Opis przedmiotu zamówienia był w tym wypadku wyjątkowo konkretny.
Zakres
- 6 podcastów o ekonomii społecznej – audio albo wideo, do wyboru wykonawcy
- minimum 15 minut na odcinek
- rozmowa z ekspertem wskazanym przez zamawiającego, materiał redaktorski albo forma mieszana
- oprawa graficzna, czołówka, tyłówka, ewentualne infografiki
- publikacja na stronach ROPS, na YouTube i na Spotify
- 30 dni roboczych na całość
Wymagania wobec wykonawcy
- profesjonalne studio do nagrania podcastu
- własna osoba prowadząca rozmowy z ekspertami
- prowadzący z udokumentowanym doświadczeniem – moderacja konferencji, gali albo webinaru w ciągu ostatnich trzech lat
- komplet zgód, licencji i praw do wizerunku po stronie wykonawcy
- logotypy projektu na końcu każdego odcinka
Zapis o prowadzącym jest tu najciekawszy. Zamówienie nie wymagało „firmy z mikrofonem”, tylko człowieka, który wcześniej stanął przed publicznością i poprowadził rozmowę. To dobre kryterium – w podcaście instytucjonalnym najwięcej zależy od tego, czy ktoś umie wyciągnąć z gościa konkret, a nie od tego, ile kamer stoi na planie.
Sześć podmiotów, sześć różnych historii
Dobór gości robi w takiej serii więcej niż scenariusz. Zamiast sześciu wariantów tej samej rozmowy powstało sześć różnych ścieżek do tego samego tematu.
| #1 | Jak założyć podmiot ekonomii społecznej – rozmowa z przedstawicielką Ośrodka Wsparcia Ekonomii Społecznej działającego przy Tarnobrzeskiej Agencji Rozwoju Regionalnego. Odcinek wprowadzający, 31 min. |
| #2 | Fundacja Graty – o prowadzeniu podmiotu ekonomii społecznej w sposób innowacyjny, 23 min. |
| #3 | Fundacja GA-MON – o prowadzeniu artystycznego podmiotu ekonomii społecznej, 38 min – najdłuższy odcinek serii. |
| #4 | PS Sensis – o przedsiębiorstwie społecznym w dziedzinie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, 28 min. |
| #5 | Stowarzyszenie Radość w Dębicy – o funkcjonowaniu kombinatu podmiotów ekonomii społecznej, część pierwsza, 21 min. |
| #6 | Kino Radość – druga część tej samej historii, tym razem o działalności prowadzonej w sposób innowacyjny, 22 min. |
Pierwszy odcinek – ten, który ma wytłumaczyć pojęcie komuś, kto słyszy je pierwszy raz:
Studio w siedzibie zamawiającego
Cała seria powstała w listopadzie 2024 roku, w siedzibie ROPS w Rzeszowie – nie w naszym studiu. Dla gości to jest różnica nie do przecenienia: zamiast jechać kilkadziesiąt kilometrów do Krzemienicy, przychodzą do budynku, w którym i tak bywają służbowo. Przy sześciu różnych podmiotach z całego województwa to często decyduje o tym, czy nagranie w ogóle dojdzie do skutku.
Stałe elementy planu
- dwa mikrofony RODE PodMic na blacie, po jednym na rozmówcę
- osobny tor dźwięku, niezależny od kamer
- jedno źródło światła kluczowego przez zmiękczenie, ta sama pozycja w każdym odcinku
- laptop z planem rozmowy w zasięgu wzroku prowadzącego
Oprawa graficzna
- logo projektu „Społeczna Równowaga” w lewym górnym rogu
- znak ROPS w prawym górnym rogu
- oznaczenia wpisane w obraz, więc idą z materiałem wszędzie, gdzie zostanie wrzucony
- ten sam układ w każdym z sześciu odcinków
Przy projektach unijnych oznaczenia w kadrze nie są ozdobą, tylko warunkiem rozliczenia. Wpisane w obraz, a nie doklejone w opisie filmu, działają nawet wtedy, gdy ktoś przekaże plik dalej albo wytnie z niego fragment.
Gość, który nie jest ekspertem od mówienia
Osoba prowadząca fundację albo spółdzielnię socjalną zna swój temat lepiej niż ktokolwiek inny, ale rzadko ma za sobą dziesiątki nagrań. Rozmowa musi więc być poprowadzona tak, żeby gość opowiadał o swojej robocie, a nie referował definicji ze statutu.
W praktyce oznacza to trzy rzeczy: plan rozmowy w punktach zamiast listy pytań, zgoda na to, że jedno zdanie można powtórzyć drugi raz, i świadomość, że pierwsze dziesięć minut nagrania i tak zwykle wyleci na montażu. Więcej o tym, jak się do takiej rozmowy przygotować, napisaliśmy w poradniku o prowadzeniu rozmowy w podcaście.
Po co instytucji podcast
Cel serii zamawiający opisał wprost: zwiększenie wiedzy i świadomości na temat sektora ekonomii społecznej wśród mieszkańców województwa. Podcast nadaje się do tego lepiej niż ulotka z dwóch powodów. Po pierwsze, trzydziestominutowej rozmowy nikt nie przeczyta, ale można jej posłuchać w samochodzie. Po drugie, konkretny człowiek opowiadający o własnej fundacji jest wiarygodniejszy niż najlepiej napisany akapit o „włączeniu społecznym”.
Sama seria jest też częścią większej całości – roku pracy przy projekcie o ekonomii społecznej, w którym obsługiwaliśmy też targi, zajęcia na uczelniach i film o podmiotach ekonomii społecznej.
Efekt
- sześć odcinków opublikowanych na kanale zamawiającego, każdy zapowiedziany osobno na stronie projektu,
- ponad dwie godziny materiału, który działa bez daty ważności – rozmowy o prowadzeniu PES nie starzeją się tak jak relacja z wydarzenia,
- spójna oprawa graficzna z oznaczeniami projektu w każdym odcinku,
- jedno ustawienie planu odtwarzane przy każdym nagraniu – seria wygląda jak nagrana jednego dnia,
- materiał gotowy do rozbicia na krótsze fragmenty, jeśli zamawiający będzie ich potrzebował.
Chcesz nagrać serię rozmów dla swojej instytucji?
Serię podcastową można nagrać na dwa sposoby. W naszym studiu w Krzemienicy, gdzie wszystko jest gotowe i materiał wychodzi zmontowany na żywo. Albo tam, gdzie są Twoi rozmówcy – tak jak przy tej serii i przy wyjazdowej realizacji dla Fundacji Inter Cars. Wyceń swój projekt – przy cyklu zawsze zaczynamy od tego, ile odcinków ma powstać i gdzie mają być nagrane.
Powiązane realizacje
Realizacja: M2 Media. Seria podcastów „Społeczna Równowaga” dla Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie, w projekcie „Społeczna równowaga” realizowanym w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, współfinansowanym ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, działanie 04.13 Wysokiej jakości system włączenia społecznego. Odcinki publikuje zamawiający – na swoim kanale YouTube i na stronie poświęconej ekonomii społecznej.